Psychiatria

Psychiatria to specjalizacja medyczna poświęcona diagnozie i leczeniu zaburzeń oraz chorób psychicznych. Psychiatra zajmuje się nie tylko analizą medycznego aspektu dysfunkcji, ale bada również ich uwarunkowania społeczne, rodzinne i pychologiczne. Często tylko tak holistyczne podejście do pacjenta pozwala na znalezienie rozwiązania problemu. W odróżnieniu od psychologii, psychiatria jest dyscypliną medyczną.

Mika Urbaniak: wokalistka, miłośniczka jazzu. Z melancholii Polka, a z optymizmu Amerykanka. Córka Urszuli Dudziak i Michała Urbaniaka. Nie lubi sztuczności. Nastawiona pozytywnie do życia, mimo że od wielu lat zmaga się z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD). W wywiadzie dla Poradnika Zdrowie opowiedziała o swojej długiej walce z psychozą maniakalno-depresyjną i o tym jak ważne jest wsparcie bliskich!
O depresji mówi się wiele, ale czy te komunikaty przebijają się do społeczeństwa? Jakie podejście do choroby reprezentujemy jako naród? Czy nadal jest nam tak trudno prosić o pomoc? Na te i inne pytania odpowiada psychiatra dr hab. n. med Agata Szulc.
Dostępność nowoczesnych technologii medycznych i badawczych sprawia, że nauki medyczne nieustannie się rozwijają – coraz więcej wiadomo chociażby o znaczeniu genów w patogenezie wielu różnych schorzeń. Z tego powodu wiele osób zastanawia się, czy jednostki, które występują u ich krewnych, mogą wystąpić u nich samych – rozważania dotyczyć mogą m.in. zaburzeń depresyjnych. Czy depresję można więc dziedziczyć i czy istnieją jakieś badania, które pozwalają określić jej ryzyko wtedy, gdy zmagają się z nią jacyś krewni?
Wśród możliwych przyczyn zaburzeń i chorób psychicznych wymienia się m.in. takie czynniki, jak narażenie na wyjątkowe, stresujące wydarzenia, doświadczanie różnego rodzaju przemocy czy stosowanie substancji psychoaktywnych. W medycynie od wielu lat wspomina się jednak o tym, iż w patogenezie wielu schorzeń rolę odgrywają geny – z tego powodu niejeden pacjent zastanawia się nad tym, czy choroby genetyczne mogą być dziedziczne. Odpowiedź na to pytanie z całą pewnością dla wielu osób może być wręcz zaskakująca.
Ciąża to okres życia, podczas którego powinno się unikać pewnych substancji – dotyczy to zarówno alkoholu i papierosów, jak i rozmaitych farmaceutyków. Lekarze wielokrotnie zresztą podkreślają, że ciężarne pacjentki powinny przyjmować leki wyłącznie wtedy, kiedy jest to konieczne. Z tego powodu kobiety spodziewające się dziecka miewają wiele wątpliwości - dotyczyć one mogą m.in. leczenia zaburzeń psychicznych.
Nerwica lękowa jest dość częstą postacią nerwicy. Nerwicę lękową ma dziś jedna na 50 osób. Przydarza się ona na różnych etapach życia. Trudno określić przyczynę nerwicy lękowej. Dużą rolę odgrywają w niej zarówno czynniki biologiczne, jak i psychologiczne oraz środowiskowe.
Schizofrenia nieustannie uznawana jest za jedną z najpoważniejszych chorób psychicznych i rzeczywiście, nieleczona może ona w wyjątkowo negatywny sposób wpływać na życie chorych. Skuteczne leczenie jak najbardziej umożliwia jednak pacjentom zwyczajne funkcjonowanie, aby jednak je zastosować, konieczne jest najpierw rozpoznanie choroby. Im wcześniej pacjent zacznie przyjmować odpowiednie leki, tym lepiej – z tego właśnie powodu korzystna jest znajomość wczesnych objawów schizofrenii.
Depresja to ciężka i przewlekła choroba objawiająca się na wiele różnych sposobów. Zmaga się z nią aż 350 milionów ludzi na świecie i 4 miliony Polaków. Według Światowej Organizacji Zdrowia jest czwartą najpoważniejszą chorobą na świecie, i jedną z głównych przyczyn samobójstw. Jakie są naturalne metody leczenia depresji, które warto stosować?
Tokofobia, czyli lęk przed porodem znajduje się na liście fobii specyficznych (tzn. takich, w których lęk jest wywoływany przez jakiś konkretny czynnik czy sytuację). Tokofobia może wpływać nie tylko na wybór sposobu urodzenia dziecka, ale i na całe życie doświadczającej jej pacjentki – w skrajnych przypadkach doświadczany przez kobietę lęk bywa tak silny, że aby tylko nie zostać ciężarną całkowicie może ona unikać podejmowania kontaktów płciowych.
Dowiedzenie się o tym, że bliski cierpi na jakąś chorobę psychiczną, bywa dla krewnych szokujące. U bliskich chorego pojawiać się mogą różne obawy, które dotyczyć mogą nie tylko przebiegu choroby i rokowań, ale i tego, czy oni sami są w takim przypadku obarczeni zwiększonym ryzykiem zachorowania. Dostępne są już rozmaite testy, dzięki którym możliwe jest bliższe poznanie swoich genów. Czy istnieją takie, dzięki którym można sprawdzić, czy jest się w grupie ryzyka chorób psychicznych?
Schizofrenia uznawana jest za jedną z najpoważniejszych chorób psychicznych. Jej objawy bywają bardzo różne, jednak opanować je można za pomocą farmakoterapii. Nie wszyscy jednak chorujący na schizofrenię pacjenci chcą się leczyć. Jak więc rozmawiać z bliskim, aby możliwe było nakłonienie go do sięgnięcia po niezbędną mu pomoc?
Niedoczynność tarczycy to powszechne schorzenie endokrynologiczne, które dotyka istotny odsetek społeczeństwa. Jest to choroba o różnorodnym obrazie klinicznym, co sprawia, że nie zawsze jest łatwa do zdiagnozowania. Jakie objawy psychiatryczne mogą wynikać z niedoczynności tarczycy? Co robić w razie ich wystąpienia?
Objawy schizofrenii u dzieci obejmować mogą zarówno urojenia i omamy, jak i dezorganizację psychiczną czy zaburzenia nastroju. Jakie dokładnie dolegliwości powinny wzbudzić niepokój rodziców i gdzie powinni udać się oni wtedy, gdy podejrzewają schizofrenię u swojego dziecka?
W ostatnim czasie coraz więcej mówi się o osobowości borderline – problem ten podejrzewają u siebie zarówno sami pacjenci, jak i ich bliscy. Przejawów tego zaburzenia wyróżnia się dużo i należą do nich m.in. chwiejność emocjonalna, tendencja do popadania ze skrajności w skrajność czy skłonność do podejmowania impulsywnych zachowań. Jakie dokładnie mogą być objawy borderline i co można zrobić, aby pomóc pacjentowi w poradzeniu sobie z jego trudnościami?
Depresja to choroba mózgu i jak każde schorzenie wymaga leczenia farmakologicznego. Jednak istnieją suplementy na depresję - zioła i witaminy, które wspierają działanie leków i jednocześnie wspomagają transmisję pożądanych neuroprzekaźników. Dowiedz się, jakie to substancje i w jaki sposób mogą łagodzić objawy depresji.
Tiki to mimowolne, powtarzające się ruchy, np. potrząsanie głową, pochrząkiwanie, mruganie czy unoszenie ramion. Nie wszystkie tiki nerwowe wymagają leczenia, jeżeli jednak ich obecność znacznie zaburza funkcjonowanie szkolne, czy zawodowe, warto zgłosić się na psychoterapię lub rozpocząć leczenie farmakologiczne. Jakie są przyczyny tików nerwowych?
Jedną z pewnych czynności na świecie, której większość ludzi nie lubi robić, jest wymiotowanie. U niektórych osób ten nieprzyjemny odruch potrafi wywoływać silny lęk określany jako emetofobia. Jak poradzić sobie z tym rodzajem fobii? Więcej o emetofobii opowiada psycholog Klaudia Krzynówek z Centrum Medycznego Damiana.
Lęk przed ostrymi przedmiotami może świadczyć o aichmofobii. Czy więc pokonanie tej fobii może być trudne, skoro tego typu przedmioty otaczają nas praktycznie wszędzie? Zapytaliśmy o to psycholog Klaudię Krzynówek z Centrum Medycznego Damiana.
O polskiej psychiatrii dziecięcej wspomina się w różnych środkach masowego przekazu stosunkowo często – powodem jest przede wszystkim jej kiepska kondycja w naszym kraju. Brakuje nie tylko odpowiednich specjalistów, ale i miejsc, w których najmłodsi pacjenci mogliby otrzymać niezbędną im pomoc. Jaka jest tak naprawdę polska psychiatria dziecięca i w jakich jej obszarach zauważalne są największe deficyty?
Zaburzenia snu mogą dotyczyć nieprawidłowego czasu trwania snu lub niepożądanych zachowań występujących w jego trakcie. Jest to bardzo poważny problem kliniczny, który odbija się na codziennym funkcjonowaniu chorego, niekiedy uniemożliwiając mu prowadzenie normalnej aktywności życiowej. Zobacz, jakie są rodzaje zaburzeń snu, poznaj ich przyczyny oraz sposoby leczenia.
Męska depresja jak najbardziej występuje. Co więcej, jest tak naprawdę groźniejsza od kobiecej, ponieważ ogromna ilość walczących z nią mężczyzn nie udaje się nigdzie po jakąkolwiek pomoc. Depresja dotyka zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Jednak w przypadku przedstawicieli odmiennych płci może objawiać się nieco inaczej. Męska depresja często bywa bagatelizowana, a do tego zmagający się z nią pacjenci, rzadziej niż kobiety z depresją, udają się do psychiatrów, by podjąć leczenie. Jakie są przyczyny i objawy męskiej depresji?

Diagnozowanie zaburzeń psychiatrycznych nie jest proste. Wiele schorzeń nie okazuje wyraźnych objawów lub daje o osobie znać jedynie w określonych warunkach środowiskowych. Co więcej, osoby chore często niechętnie podejmują leczenie, ponieważ są przekonane o braku problemu. W odróżnieniu od typowych chorób i urazów choroby psychiczne nierzadko modyfikują świadomość i postrzeganie otoczenia. Dlatego chory może być przekonany o tym, że nic mu nie dolega, a jego zachowania i reakcje mieszczą się w kanonie ogólnie przyjętych norm społecznych i etycznych.

Leczenie psychiatryczne może odbywać się zarówno podczas pobytu w szpitalu, w specjalistycznej klinice, np. Poradni Leczenia Uzależnień albo prywatnym gabinecie.

Do typowych chorób i zaburzeń psychicznych można zaliczyć schizofrenię, zaburzenia nastroju, parafilie, zaburzenia odżywiania (np. bulimia, anoreksja, ortoreksja), alkoholizm i zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, czyli uporczywe powtarzanie określonych zachowań lub myśli. Objawy poszczególnych chorób mogą występować ze zmienną częstotliwością – od jednorazowych epizodów, przez remisję (ustępowanie w czasie), aż po zaburzenia utrwalone.

W psychiatrii diagnostykę chorób i zaburzeń przeprowadza się w oparciu o dwa zestawienia – DSM-5 oraz ICD-10. Leczenie zdiagnozowanych chorób może odbywać się na kilka sposobów. Najczęściej stosuje się psychoterapię, niekiedy w połączeniu z farmakoterapią. Dopiero kiedy podstawowe metody leczenia okazują się niewystarczające zaleca się sięgnięcie po bardziej inwazyjne zabiegi jak terapię elektrowstrząsową, a w ostateczności psychochirurgię. Ten ostatni zabieg polega na przerwaniu połączeń między ośrodkami ośrodkowego układu nerwowego i wymaga niezwykłej precyzji możliwej dzięki metodom stereotaktycznym.