Ecstasy (MDMA): działanie, objawy i skutki uboczne zażycia narkotyku
Ecstasy (MDMA) to narkotyk popularny wśród tak zwanych „niedzielnych narkomanów” - osób, które sięgają po środki psychoaktywne tylko w weekendy, często przy okazji wyjścia do klubu czy na koncert. Ecstasy (inaczej piguły, pixy, dropsy) nie jest tak toksyczne jak „twarde” narkotyki, ale może być bardzo niebezpieczne dla osób mających problemy z układem krążenia – w niektórych przypadkach wystarczy jedna tabletka, aby doprowadzić do zapaści i w konsekwencji do zgonu. Dowiedz się więcej o działaniu i skutkach ubocznych ecstasy (MDMA).
Spis treści
- Ecstasy: czym jest?
- Ecstasy: wygląd i sposób podawania
- Ecstasy: działanie
- Ecstasy: objawy zażycia
- Ecstasy: skutki zażycia
- Ecstasy: uzależnienie
- Ecstasy jak misie i kokardki - szczególnie niebezpieczne dla dzieci
- Dodatkowe opracowania tematu
- Ecstasy: czym jest?
- Ecstasy: wygląd i sposób podawania
- Ecstasy: działanie
- Ecstasy: objawy zażycia
- Ecstasy: skutki zażycia
- Ecstasy: uzależnienie
Ecstasy: czym jest?
Ecstasy to inaczej 3,4-Metylenodioksymetamfetamina (MDMA) – organiczny związek chemiczny zsyntetyzowany po raz pierwszy w 1912 w laboratoriach niemieckiej firmy Merck. W latach 70. ecstasy zaczęło być wykorzystywane przez psychologów, którzy podawali go swoim pacjentom jako środek ułatwiający okazywanie uczuć. Z powodu jego psychodelicznych i euforycznych właściwości, wkrótce zakazano stosowania ecstasy w celach terapeutycznych. Substancja zyskała jednak popularność wśród bywalców klubów, dyskotek i festiwali muzycznych.
MDMA uznaje się obecnie za narkotyk "imprezowy" i towarzyski – dlatego, że jego główne działanie polega na zwiększaniu empatii i poczucia jedności z innymi ludźmi. Poza tym posiada właściwości wyostrzające zmysły i intensyfikujące przeżywanie emocji.
Ecstasy: wygląd i sposób podawania
Ecstasy najczęściej ma formę małych, okrągłych, kolorowych tabletek z wytłoczonym logo – np. krokodyla, serca, koniczyny, korony, motyla itd. Wyglądem przypominają pudrowe cukierki. Poszczególne rodzaje mają swoje nazwy, np. Adam, Eva, Aligator, Batman, Herz, Love, Mitsubishi, Snowball, Superman, UFO.
Z reguły wystarczy zażyć jedną pigułkę, aby poczuć działanie euforyczne. Tabletkę połyka się w całości, rozgryza albo kruszy i rozpuszcza w napoju. Wciąganie przez nos jest dużo rzadziej praktykowane z uwagi na gorzki, gryzący smak substancji i podrażnienia błon śluzowych, jakie może wywołać. Narkotyk zaczyna działać po ok. 30-45 minutach od podania, jednak bywa, że aby poczuć efekty trzeba poczekać dłużej, nawet 1-2 godziny.
Obecnie większość dostępnych na rynku tabletek ecstasy oprócz MDMA zawiera liczne wypełniacze lub rzadziej inne narkotyki, np. amfetaminę. W ten sposób dilerzy zwiększają swoje zyski, ale jednocześnie wzrasta toksyczność pigułek i związane z tym ryzyko zatrucia. Jedna tabletka kosztuje ok. 15-35 zł, choć ceny ulegają wahaniom.
Ecstasy: działanie
MDMA to pochodna amfetaminy i meskaliny, łącząca w sobie właściwości obu tych substancji – z jednej strony działa jak stymulant, co upodabnia ją do amfetaminy, z drugiej posiada właściwości psychodeliczne jak meskalina. Całkowity czas działania narkotyku wynosi 2-4 godziny, ale może przedłużyć się nawet do 6.
Subiektywne odczucia, jakie daje zażycie ecstasy to:
- poczucie jedności z innymi ludźmi, chęć okazywania przyjacielskich uczuć, "miłość" do świata;
- radość, błogostan, euforia;
- pobudzenie psychiczne i fizyczne, poczucie wewnętrznej siły, energii, brak zmęczenia (objawy nasilają się, jeśli w składzie tabletki dodatkowo była amfetamina);
- zmniejszony apetyt;
- specyficzne odbieranie bodźców słuchowych: wrażenie "płynięcia" muzyki, głębsze odczuwanie jej (szczególnie gatunków elektronicznych typu techno, trance, house, rave itd.);
- "rozmyte" widzenie;
- wzmocnione odczuwanie bodźców dotykowych;
- pobudzenie seksualne.
Na drugi dzień po zażyciu narkotyku pojawia się kac, czyli objawy odstawienne: obniżony nastrój (związany z gwałtownym spadkiem serotoniny), senność, zmęczenie, zawroty głowy, mdłości, drażliwość, zmniejszona koncentracja. Wymienione dolegliwości mogą utrzymywać się nawet przez 2 dni.
Przez wiele lat sądzono, że zażywanie ecstasy niszczy komórki nerwowe wprowadzając nieodwracalne zmiany w funkcjonowaniu mózgu. W 2011 roku naukowcy z Harvard Medical School dowiedli, iż nie ma dowodów na szkodliwe działanie ecstasy na system nerwowy*.
Nie oznacza to jednak, że substancja należy do bezpiecznych – jej spożycie zawsze wiąże się z ogromnym ryzykiem, ponieważ tabletki znajdujące się w nielegalnym handlu często zawierają toksyczne wypełniacze. Mogą one potęgować szkodliwy wpływ MDMA na serce i nadmiernie obciążać układ krwionośny, doprowadzając w konsekwencji do jego niewydolności.
*Źródło: Ecstasy does not wreck the mind, study claims, "The Guardian" 19.02.2011, https://www.theguardian.com/society/2011/feb/19/ecstasy-harm-brain-new-study/.
Ecstasy: objawy zażycia
Po spożyciu ecstasy w organizmie następuje szereg zmian fizjologicznych. Niektóre mogą być odczuwane tylko przez osobę będącą pod wpływem narkotyku, inne są widoczne dla otoczenia.
Wśród objawów subiektywnych ze strony ciała można wymienić:
- podniesioną temperaturę ciała,
- zwiększone ciśnienie,
- kołatanie serca,
- suchość w ustach, przymus ciągłego oblizywania ust,
- szczękościsk lub zgrzytanie zębami,
- nadmierną potliwość,
- nudności i wymioty.
Osobę pod wpływem narkotyku można rozpoznać obserwując u niej następujące objawy:
- powiększone źrenice,
- gadatliwość,
- nadpobudliwość i brak koordynacji ruchowej,
- irracjonalne zachowanie,
- "międlenie" ustami,
- przymknięte powieki.
Po wprowadzeniu na rynek Viagry modne stało się łączenie niebieskiej tabletki z ecstasy. Taka mieszanka, w slangu narkotykowym zwana sextasy, ma potęgować doznania seksualne.
Sextasy jest podwójnie niebezpieczne, ponieważ obie składające się na nią substancje - sildenafil (główny składnik Viagry) oraz MDMA - zwiększają ciśnienie krwi. Mieszanie ich ze sobą grozi gwałtownym skokiem ciśnienia tętniczego i w konsekwencji zawałem.
Ecstasy: skutki zażycia
Objawy niepożądane mogą wystąpić po przedawkowaniu ecstasy, co zwykle ma miejsce po zażyciu więcej niż 3 tabletek lub w odstępie krótszym niż 2,5 godziny pomiędzy kolejnymi dawkami. Zdarza się jednak, że skutki uboczne pojawiają się już po przyjęciu jednej dawki narkotyku – na ich wystąpienie narażone są szczególnie osoby mające problemy z układem krążenia.
Objawy przedawkowania MDMA to:
- tzw. złośliwy zespół neuroleptyczny obejmujący nagły spadek ciśnienia krwi, wzrost temperatury ciała, drgawki, śpiączkę (najbardziej niebezpieczny skutek zażycia ecstasy, zazwyczaj prowadzi do śmierci);
- tachykardia,
- migotanie komór serca,
- psychozy i urojenia,
- splątanie i bełkotliwa mowa,
- odwodnienie organizmu.
Ryzyko pojawienia się skutków ubocznych wzrasta przy łączeniu ecstasy z innymi substancjami psychoaktywnymi, w tym alkoholem, amfetaminą, marihuaną, kokainą.
Ecstasy: uzależnienie
Nie ma dowodów na to, aby ecstasy uzależniało fizycznie. Jest to jednak substancja, która może wywoływać psychiczny przymus sięgania po kolejne dawki w celu poprawy samopoczucia. Uzależnienie szybciej rozwija się u osób, które nie zachowują co najmniej 6-tygodniowej przerwy między "tripami". 6 tygodni to minimalny czas potrzebny na to, aby w mózgu wyrównał się poziom serotoniny.
Ecstasy jak misie i kokardki - szczególnie niebezpieczne dla dzieci
Niestety narkotykowy rynek kwitnie i pojawiają się na nim coraz to niebezpieczniejsze wersje narkotyku. Można kupić środki będące pochodnymi ecstasy, które wyglądają jak cukierki - mają kształt misiów, kokardek czy motylków. Stwarza to szczególne zagrożenie zwłaszcza dla dzieci - we wrześniu 2017 roku do szpitala w Krakowie trafiła 9-letnia dziewczynka z objawami spożycia substancji psychoaktywnych. Najprawdopodobniej otrzymała właśnie taki narkotyk w cukierku. Dlatego szczególnie ważna jest ostrożność rodziców, nauczycieli, dyrektorów szkół.
Źródło: Policja w Dąbrowie Tarnowskiej
Dodatkowe opracowania tematu
M. Collin, Odmienny stan świadomości: historia kultury ecstasy i acid house, Warszawa 2006.
B. Szukalski, Ecstasy (MDMA) i metamfetamina, "Alkoholizm i narkomania" 1999, t. 12, nr 4 (http://old.ipin.edu.pl/ain/archiwum/1999/4/AiN_4-1999-02.pdf).
B. Szukalski, Narkotyki: kompendium wiedzy o środkach uzależniających, Warszawa 2005.
Porady eksperta